السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

219

تفسير الميزان ( فارسي )

به زمين كه دار بليه و تناسل ذريه است فرود آورد ، و از ميان فرزندان او انبيايى برگزيد ، و از آنان پيمان گرفت كه در گرفتن وحى و در تبليغ رسالت او رعايت امانت را بكنند ، و هر يك از اين انبيا وقتى مبعوث شدند كه بيشتر مردم معاصرش عهد خدا را شكسته ، و حق او را نشناختند ، و شريكها برايش گرفتند ، و شيطان آنان را در معرفت خدا سرگردان ، و از عبادت او منصرف كرده بود . در اين موقع خداى تعالى پيغمبران خود را يكى پس از ديگرى به سويشان گسيل مىداشت ، تا از ايشان بخواهند پيمانى را كه در فطرت خود با خدا بسته‌اند رعايت كنند ، و نيز نعمتهاى الهى را كه فراموش كرده‌اند به يادشان آورند ، و از راه تبليغ ، حجت خداى را بر آنان تمام نمايند ، و نيز از اين راه دفينه هاى نهفته در عقول بشر را تحريك و بيدار سازند ، و آيات قدرت الهى را كه از هر سو بر آنان احاطه دارد به ايشان نشان دهند ، از بالاى سر ، آيت آسمانى بىپايه را و از پائين آيت گهواره زمين را ، و آياتى كه در معاش آنان و مايه زندگى آنان است ، و نيز اجلها كه ايشان را فانى مىسازد ، و بيماريها و ناملايماتى كه ايشان را پير ، و زمينگير مىكند ، و حوادث غير منتظره اى كه هر لحظه و پشت سر هم به ايشان رو مىآورد . و خداى تعالى هرگز خلق خود را از نبى مرسل و كتابى منزل و يا حجتى تمام شده و راهى مستقيم و هموار خالى نگذاشته پيغمبرانى كه كمى طرفداران و نفرات ، به قصور از انجام رسالت وادارشان نكرد ، و كثرت نفرات دشمن و مكذبين از كارشان باز نداشت ، و هر يك پيغمبر بعدى خود را مىشناخت ، و گاهى او را به مردم هم معرفى مىكرد ، روزگار بشريت تا بود چنين بود ، و اين معنا در نسلها كه منقرض شد و نسلهايى كه جانشين آنان گشت جريان داشت ، تا آنكه خداى سبحان محمد ص را براى وفاى به وعده هايش مبعوث كرد ، تا آخرين پيامبر خود را هم مبعوث كرده باشد . ( تا آخر خطبه ) . « 1 » مؤلف : اينكه در روايت داشت : ( اجتالتهم ) معنايش همان ( سرگردان كرد ) است ، چون از ماده جولان است كه به معناى به هر طرف دويدن است ، و اينكه فرمود : ( واتر اليهم ) به معناى فرستادن يكى پس از ديگرى است ، و كلمه ( اوصاب ) جمع وصب و به معناى مرض است ، و كلمه ( احداث ) جمع حدث است ، كه به معناى حادثه هاى ناگوار است ، و اينكه فرمود : ( نسلت القرون ) معنايش اين است كه نسلهايى در گذشته و كلمه ( انجاز عدته ) به معناى محقق ساختن وعده است ، و مراد به اين وعده همان است كه قبل از آمدن پيامبر اسلام

--> ( 1 ) نهج البلاغه خطبه 1 ص 24 تا 26